Het verminkte lichaam van Eric Lembembe Ohena werd op 15 juli 2013 gevonden in zijn kamer in de wijk Tongolo de Yaoundé, door vrienden en collega’s die ongerust waren geworden nadat ze gedurende twee dagen niets meer van hem hadden gehoord. 

Eric was laatste gezien op 12 juli  ‘s  avonds in het gezelschap van drie personen. Politie en brandweer dienden de deur van zijn kamer te forceren om zijn stoffelijke resten naar het lijkenhuis van het Algemeen Ziekenhuis van Yaounde te brengen. Getuigen spreken van een gebroken nek en gebroken ledematen en brandwonden op gezicht, handen en voeten, aangebracht met een strijkijzer.

Eric was een van de belangrijkste activisten voor holebi- en trangenderrechten in Kameroen.  In samenwerking met ondermeer de Kameroenese LHBT-organisatie ADEFHO werkte hij aan een rapport (‘Guilty by Association‘) over de schending van de rechten van holebi’s en transgenders door de toepassing van artikel 347uit het Kameroense strafwetboek dat seksuele relaties tussen personen van hetzelfde geslacht strafbaar stelt. Het rapport bevat talrijke gevallen waarin die wetgeving duidelijk werd misbruikt voor afrekeningen tussen burgers. Tientallen Kameroenezen zitten in de gevangenis enkel omdat ze ervan verdacht worden homoseksueel te zijn.

Jongeren mishandeld in Rusland

We kijken er intussen niet meer van op. Afrika is een continent waar de holebi- en transgenderbeweging haar martelaren telt. De voorbije dagen kwam er ook slecht nieuws uit Rusland. Sedert Poetin daar de ‘propaganda‘ voor homoseksualiteit heeft verboden duiken er videos op waar je het mishandelen van homojongeren kan zien. Ze zijn bewust gemaakt en verspreid door homofobe, vaak extreem-rechtse bendes.  De toestand is zo ernstig dat Rusland aan het Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft moeten beloven dat de anti-homowet geen gevolgen zal hebben voor de atleten op de winterspelen in Sotsji in 2014. Nochtans voorziet de wet naast hoge boetes ook de mogelijkheid om buitenlanders tot 14 dagen vast te houden als ze communiceren over LHBT-onderwerpen.

Racisme en homofobie

De homo- en transfobie gaat blijkbaar samen met een groeiend racistisch klimaat. In de VS werd Trayvon Martin, een zwarte jongen, vermoord door een dolgedraaide racist. “Vergeet de mythe dat in Amerika de rassentegenstellingen voorbij zijn.” schreef Knack. De Italiaanse minister van Integratie Cecile Kyenge werd tijdens een speech met bananen bekogeld en eerder had een senator van de extreem-rechtse partij Lega Nord haar met een orang-oetan vergeleken.  Net zoals het racisme zal de haat tegen holebi’s en transgenders nog lang voortwoekeren en opflakkeringen kennen. De economische crisis kan dit momenteel enkel in de hand werken: gefrustreerde mensen reageren zich gemakkelijk af op minderheden.

Bestrijd homo’s, niet de armoede

Ook in Afrika zien we dat fenomeen: een straatarme bevolking krijgt door religieuze leiders holebi’s en transgenders als zondebokken aangereikt. Daarmee proberen ze de corrupte politici uit de wind te zetten.  Daar groeit gelukkig ook het verzet tegen homo- en transfobie. Een eerste generatie progressieve mensen en LHBT-activisten binden de strijd aan met hun homofobe regeringen.  Daarbij worden ze ook kritisch tegenover politici uit het Noorden die hun strijd tegen discriminatie vaak proberen te misbruiken om hun eigen agenda door te voeren.

Blijkbaar kunnen sommigen het niet laten om de ‘beschaving’, of wat zij daaronder verstaan, aan anderen op te dringen. De strijd tegen homo- en transfobie wordt op die manier een deel van een strategie om economische en politieke belangen in Afrika veilig te stellen. Vergeten we niet dat het Westen vooral geïnteresseerd is in wat in Afrika in de grond zit, niet in de mensen die er leven.  Of zoals een Belgische vormingswerker na een project in Congo zei:  “Wat Congo nodig heeft, zijn fabrieken, werkplaatsen, landbouwmachines, wegen zodat ze hun maatschappij kunnen opbouwen. In de plaats mengt het Westen zich daar maar met een doel: trachten te profiteren van de rijkdommen van het land. “ Onze bejubelde monarchie verzamelde haar  fortuin van naar schatting 309 miljoen euro grotendeels door het leegroven van Congo.

Grondstoffen importeren, wetten exporteren?

De Nigeraanse activist Davis Mac-Iyalla (hij was in 2009 op bezoek in België) reageerde op de mededeling van de Britse premier David Cameron dat hij het homohuwelijk wil ‘exporteren‘ naar de rest van de wereld. Davis schreef op facebook: “Er was geen homofobie in Nigeria voor de komst van de westerse missionarissen en hun koloniale meesters. Gisteren zei de Britse premier David Cameron dat hij het idee achter de openstellling van het huwelijk wilde exporteren.” Davis heeft daar een ander idee over: “Als je het mij vraagt dan zeg ik dat het belangrijkste op dit moment is dat LHBT-rechten als mensenrechten worden gepromoot. Laten we de strijd aanbinden tegen de vervolgingen en de vrijheid van meningsuiting verdedigen. Het huwelijk is een goede zaak voor homoseksuelen maar wat we het meest nodig hebben in de ontwikkelingslanden is het uit de strafwet halen van homoseksualiteit en het afschaffen van sodomiewetten en wetten tegen het homohuwelijk. Ik ken geen enkele Nigeriaanse holebi of transgender die gevraagd heeft om te kunnen trouwen. Ik ken er duizenden die vervolgd werden omwille van hun seksuele oriëntatie. In sommige gevallen werden ze op een gewelddadige manier aangepakt door de politie of doodgeslagen. Verhalen die de krantenkoppen niet halen want niet alle Nigeriaanse homoseksuelen zijn internationale activisten. Wat LHBT-Afrikanen mij zeggen is dat ze beschermd willen worden door de wet. “ Hij voegt er nog aan toe: “Niet elke homoseksuele Afrikaan wil als vluchteling in de Westerse wereld terechtkomen.”

WOGA: Respecteer de context

De organisatoren van de mensenrechtenconferentie in het kader van de World Outgames wijzen op de noodzaak om geen modellen of oplossingen over te planten van het ene land naar het andere: “De Antwerpse conferentie is tot de conclusie gekomen dat  bij het organiseren van netwerken tussen LGBT organisaties over heel de wereld met het doel om gelijkheid te bevorderen het belangrijkste is dat men rekening houdt met de sociale en culturele verschillen die er bestaan. in het zogenaamde Noorden moeten we beseffen dat sommige van onze opvattingen niet geschikt zijn bij het succesvol bijstaan van anderen in het Zuiden of in het Oosten.  Landen in ontwikkeling hebben meer daden dan woorden nodig.  De betrokkenheid van invloedrijke personen (holebi’s, transgenders of anderen) om druk uit te oefenen op poltici, organisaties, kerken en vakbonden  is een middel om meer of beter te doen. Daarbij moet men niet verzaken aan de universaliteit van de mensenrechten, maar begrijpen dat de moeilijkheden op de weg naar gelijkheid kunnen variëren van de ene context tot de andere en dat succesvolle acties in het ene land volstrekt ontoereikend kunnen zijn in een ander land.”

“Frankrijk is een bananenrepubliek”

Een andere activiste die haar visie niet onder stoelen of banken steekt is Alice Nkom uit Kameroen. Als juriste neemt ze het op voor vervolgde holebi’s en transgenders in haar land.  Dat levert haar niet enkel vrienden op. De vereniging van magistraten in Kameroen wou haar laten verwijderen van de balie omwille van haar engagement in het verdedigen van holebi’s en transgenders. Ze ontvang regelmatig doodsbedreigingen via email en sms zonder de de politie daar enig onderzoek naar verricht.  Dat soort mensen vormen de drijvende kracht in de strijd voor LHBT-rechten in Afrika en hun werk dwingt respect af in de hele wereld.

Alice (hier op de foto tijdens een manifestatie in Parijs voor de openstelling van het huwelijk) gaf  dit voorjaar aan de Europeanen die denken Afrika te moeten ‘beschaven‘ een koekje van eigen deeg. Naar aanleiding van de strijd voor de openstelling van het huwelijk noemde ze Frankrijk een Bananenrepubliek:  “Frankrijk maakt zich niet enkel belachelijk door zich over te geven aan een walgelijk debat over het homohuwelijk, het land zet daarmee ook het werk van degenen die ijveren voor de legalisering van homoseksualiteit op de helling.” zei ze in een videoboodschap: “Er is op dit ogenblik geen enkel verschil tussen Frankrijk dat van zijn voetstuk valt als kampioen van de mensenrechten en Kameroen.” 

Alice Nkom opent woensdag de mensenrechtenconferentie in het kader van de World Outgames te Antwerpen.

In dit artikel kan je lezen hoe in Zizo werd gereageerd op het ‘neutraliteitsdebat’. Een debat dat concreet gaat over het al dan niet toelaten van hoofddoeken aan de loketten en in het Gemeenschapsonderwijs en uiterlijke kenmerken van holebi’s en transgenders, zoals het intussen overbekende regenboog-T-shirt.

NVA-gemeenteraadslid Martijn Van Esbroeck mocht in Zizo het standpunt van  zijn partij toelichten. Op de vraag wat hij vindt van de resolutie van Bert Anciaux over de strijd tegen islamofobie antwoord hij: “Ik sta daar niet achter. Hoe definieer je islamofobie? Wat wil je bereiken met zo’n resolutie? Er is vrijheid van meningsuiting. Als een moslim zich aangevallen voelt door bepaalde uitspraken, dan mag hij zich ook verdedigen. We leven in een open samenleving. Laat mensen hun meningen uiten. Dan kom je er ook achter dat mensen soms gewoon hun angsten willen ventileren.”

Islamofobie in 8 puntjes

Islamofobie is strikt genomen geen racisme maar beide fenomenen kan  je niet los van elkaar zien. In de resolutie, ingediend door Bert Anciaux (SP.A) Fauzaya Talhaoui (SP.A)  Ahmed Laaquej (PS) Freya Piryns (Groen) Richard Miller (MR)  en Zakia Khattabi (Ecolo) worden 8 kenmerken van islamofobie opgesomd:

1. de islam als een monolithisch, gesloten blok, statisch en niet in staat tot aanpassing aan nieuwe situaties;
2. de islam als afgescheiden en « anders », zonder gemeenschappelijke en gedeelde doelen en waarden met andere culturen, als een overtuiging die niet wordt beïnvloed door andere culturen en zonder effecten op andere culturen;
3. de islam als inferieur aan het Westen en een aantal waarden die hieraan worden gekoppeld, kortom als barbaars, irrationeel, primitief en seksistisch;
4. de islam als gewelddadig, bedreigend, steun verlenend aan terrorisme, actief en combattief betrokken in een “botsing der beschavingen”;
5. de islam als een politieke ideologie, gebruikt voor politiek en militair gewin en erop uit een islamhegemonie te vestigen;
6. het radicaal afwijzen van kritiek vanwege de islam op het Westen;
7. vijandigheid jegens de islam, als argument om discriminatie en maatschappelijke uitsluiting van moslims goed te praten;
8. het aanvaarden van een duidelijke vijandigheid jegens moslims als een natuurlijk en gewoon verschijnsel.

Je hoeft de 8 puntjes maar te lezen en je kan bij elk ervan wel voorbeelden verzinnen uit de recente actualiteit waarin ze met de voeten worden getreden. Ze zijn ook stuk voor stuk stof tot nadenken. Als je er wat dieper op in gaat  kan je zelfs verbanden leggen met homo- en transfobie. Neem punt 5: “de islam als een politieke ideologie, gebruikt voor politiek en militair gewin en erop uit een islamhegemonie te vestigen.” In de VS gebruikt extreem-rechts gelijkaardige ‘argumenten’ om holebi- en transgenderrechten tegen te houden. We zouden er volgens hen op uit zijn de maatschappij over te nemen. Onlangs kregen de LHBT-beweging ook het etiket van ‘politieke ideologie‘ door dominicaan en pauselijke huistheoloog Wojciech Giertych:  “Homoseksualiteit is een ideologie geworden die de menselijke natuur wil veranderen, en die door de machtigen van de wereld in veel landen wordt ondersteund. De rooms-katholieke kerk is het enige instituut ter wereld met de moed om tegen die ideologie in te gaan.”

Vertrouwen

In de toelichting bij de resolutie schrijft Bert Anciaux: “De indieners van deze resolutie gaan er vanuit dat de overgrote meerderheid van de moslims in België kiest voor een leven in een democratische rechtsstaat, met een scheiding van kerk en staat én met overtuigd respect voor alle rechten die wij daarbij verwierven en plichten die wij op ons namen de voorbije decennia en eeuwen. Deze resolutie steunt op het vertrouwen dat een gelukkige, sterke samenleving op een actief pluralistische wijze omgaat met diversiteit en daarin een bron van kracht en vernieuwing vindt, zonder dat daardoor de wezenlijke eigenschappen (democratie, openheid, solidariteit, gemeenschapszin) ervan worden bedreigd. “ Eigenlijk zegt de resolutie: behandel moslims als gelijken, niet als bedreiging.

Het is duidelijk dat een verbod op het dragen van een hoofddoek aan een loket of in een school indruist tegen dit principe.  Zoals Zizo-hoofdredacteur Dennis De Roover stelt kunnen dergelijke maatregelen uitdeinen naar andere minderheden. Holebi’s en transgenders leven niet in een vacuüm. Uitingen van discriminatie kunnen verschillen naargelang de getroffen groep maar hebben ook parallellen en beïnvloeden elkaar.  Een homofoob kan zich baseren op het hoofddoekenverbod om te eisen dat ook homo’s aan bepaalde uiterlijke kenmerken dienen te voldoen omdat hij nu eenmaal zenuwachtig wordt van vrouwelijke trekjes bij mannen. Als je het ene verbiedt kan je het andere moeilijk toelaten.

Weg met het racisme, leve de islamofobie

Racisme blijft niet meer beperkt tot discriminatie omwille van ras of huidskleur.  Dat zeggen zowel het Vlaams Belang (de belangrijkste producenten van racisme in dit land) als de tegenstanders van deze partij.

Op de website van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding (CGKR) wordt racisme als volgt gedefinieerd:  “Waar men vroeger vooral trachtte om een verschil in behandeling en gedrag ten aanzien van een andere groep te rechtvaardigen op grond van biologische verschillen, is men vanaf de jaren zeventig – aanvankelijk vanuit extreemrechtse hoek – de superioriteit van de ‘eigen’ cultuur gaan benadrukken. Culturen kunnen dan best niet met elkaar worden gemengd en de eigen cultuur moet op absolute wijze worden beschermd of opgelegd aan iedereen die op ons grondgebied verblijft. “ Let vooral op de tussenzin ‘aanvankelijk vanuit extreemrechtse hoek’. Men stelt vast dat het Vlaams Belang niet meer alleen staat in dit discours. Politici van andere partijen nemen er stukken van over. Het hoofddoekenverbod, ingevoerd onder het mom van neutraliteit, past de opvatting toe in de praktijk.  Martijn van Esbroeck noemt in Zizo de huidige reglementering, die het hoofddoekenverbod oplegt,  ‘een goed reglement.’

Wat zegt het Vlaams Belang?

Wie in dit land racisme zegt, zegt Vlaams Belang. De partij mag dan achteruit gaan, je kan in de teksten die ze produceert nog altijd goed aflezen hoe het racisme nu en dan ‘vervelt‘ zoals een slang.   Uit een artikel op de VB-website naar aanleiding van de film ‘Femme de la Rue‘ van Sofie Peeters: “De onvermijdelijke Hilde Sabbe is in hetzelfde politiek correcte bedje ziek: ‘Seksisme heeft geen kleur’, schreeuwt ze in Het Laatste Nieuws. Alsof wij zouden beweren dat het iets met ‘kleur’ te maken heeft. Wat een geniepige verdraaiing en vervuiling van het debat. Cultuur en religie, daar gaat het om.”  Het VB heeft huidskleur afgeschreven als voorwerp van racisme en vervangen door cultuur en religie.  Je hoeft de website of de krantjes van het VB slechts vluchtig te lezen om te weten dat ze daar nog steeds volop op inzetten. Een sterk staaltje daarvan is nog steeds het interview met Wim Van Rooy o
p hun website: “Islam is fascisme” zegt Van Rooy. Lees het interview en je zult er de 8 puntjes van de resolutie tegen islamofobie in terugvinden. In omgekeerde zin uiteraard.

Kiezen is verliezen?

“Natuurlijk kan iemand met een andere huidskleur, of iemand die verwijfd of transgender is. Dat is geen statement. Die persoon is gewoon zo. Je kunt niet anders zijn dan je bent. Je religieuze overtuiging kies je. Je seksuele geaardheid niet.” zegt Martijn Van Esbroeck in Zizo. Men is bij de NVA duidelijk geschrokken van de hevige verontwaardiging over de T-shirt-uitspraak van BDW.  Martijn probeert te zalven: holebi’s en transgenders worden niet geviseerd, zij kunnen er immers ‘niets aan doen‘ dat ze zo zijn. Het is een slimme zet, die inspeelt op de latente islamofobie en holebi’s en moslima’s tegen elkaar opzet. Je moet maar niet zo dom of koppig (‘achterlijk‘ zegt Etienne Vermeersch) zijn om te ‘kiezen‘ voor de islam.  Als je daarvoor kiest, dan mogen wij jou discrimineren. Alsof gediscrimineerd worden omwille van iets waar je voor kiest minder pijnlijk zou zijn als gediscrimineerd worden omdat je ‘niet anders kunt  zijn dan je bent’ .

Eigenlijk is dit het oude adagium van het Vlaams Belang dat terugkomt: ‘Aanpassen of opkrassen‘. Te beginnen aan het loket. De NVA stelt moslima’s voor de keuze: je geloof verloochenen, of geen werk aan het loket want je kunt niet neutraal zijn.  Wat staat er ook alweer in punt 3 van de resolutie: “de islam als inferieur aan het Westen en een aantal waarden die hieraan worden gekoppeld, kortom als barbaars, irrationeel, primitief en seksistisch.”

Naargelang het uur van de dag?

Hoe trekt Martijn de grens? Dat blijkt niet zo simpel: “Wil je je seksuele geaardheid in de verf zetten, dan is dat je volste recht. Maar doe dat dan om vijf uur als je naar huis gaat en niet aan het loket,” zegt hij in Zizo.  Wat is het verschil tussen je seksuele geaardheid in de verf zetten en wat hij voordien zei: “Je kunt niet anders zijn dan je bent”? Ik ken een hoop mensen die echt niet bereid zijn om dat onderscheid te maken naargelang het uur van de dag. Voor vele holebi’s en transgenders bestaat dat onderscheid gewoon niet.  Kortom: wie misbruik wil maken van dit reglement om mensen te weren of te ontslaan kan dat. En kom me niet vertellen dat er in Antwerpen op dit moment zo geen mensen rondlopen.

Ik ben van gedacht veranderd. Eerst vond ik dat de uitspraak van Bart De Wever over de regenboog-T-shirts een slechte zaak was. Maar intussen ben ik hem dankbaar. Holebi’s en transgenders kunnen het debat over neutraliteit immers niet meer voor zich uitschuiven. Ze zijn er door BDW ingesleurd.  Ik las het nieuwe nummer van Zizo (nr. 123) met meer interesse dan normaal. Een bloemlezing.

Hoofdredacteur Dennis De Roover bijt op bladzijde 7 de spits af in zijn edtio: “En wat me mateloos stoort aan het debat is dat de ‘neutraliteitsargumentering’ stilaan wordt doorgetrokken naar andere maatschappelijke domeinen. Bovendien houdt het neutraliteitsdebat ook risico’s in voor holebi’s en transgenders: opeens werd er niet alleen gesproken over neutraal gedrag, maar ook over het beperken van ‘expressie’. En wat maakt holebi’s en transgenders weerbaar? Wat is essentieel voor hun welzijn? Dat ze zichtbaar zijn, net doordat ze zich vrij kunnen uitdrukken! Het akelige gevoel bekruipt me dat ‘neutraliteit’ aan het uitgroeien is tot een excuus om seksuele minderheden minder zichtbaar te maken. Misschien is mijn persoonlijke vrees terecht, misschien onterecht. Ik ben er zelf nog niet uit.”

“Een goed reglement”

Op bladzijde 22 mag Martijn Van Esbroeck het komen uitleggen. Hij werd tot Antwerps gemeenteraadslid verkozen op de lijst van de NVA en is homo. De uitspraak van BDW was maar om te lachen, probeert hij ons te sussen: “Uiteraard heeft Bart De Wever niet willen zeggen dat homoseksualiteit een keuze is. Zijn taalgebruik was ironiserend, wat zijn handelsmerk is. Hij wou enkel aantonen dat het reglement van de Stad Antwerpen niet over hoofddoeken gaat, maar veel breder is. Het is een reglement over neutraliteit en een goed reglement. Extreemlinks en extreemrechts maken daar een hoofddoekenverbond van in functie van wat hen het beste uitkomt.” Dat extreem-rechts (het Vlaams Belang) pal achter het hoofddoekenverbod staat horen we hem niet met zoveel woorden zeggen… “Een vrouw die een hoofddoek draagt, tekent meteen haar terugkeercontract” verklaarde Filip Dewinter in 2005. Die arme Martijn weet nog niet eens wat islamofobie is: “Hoe definieer je islamofobie?” vraagt hij zich af. Geen nood, Ik leg he hier uit.

Zijn de flikken en de brandweer neutraal?

Een van die ‘extreemlinksen’ (hij zal het graag horen) is Tom Van Den Borne, districtsschepen voor Groen in het district Antwerpen. Een district dat geleid wordt door NVA-politica Zuhal Demir en waar ook de VLD deel van uitmaakt. Hij bekijkt het zeer praktisch: “Wat hebben al die kledingvoorschriften tot nu toe opgeleverd? Een betere dienstverlening? Een betere integratie? Neen! Enkel een debat waarbij mensen steeds weer opnieuw in vakjes werden geduwd.”  Op de vraag van Zizo of een een rechter of politieagent met een tulband of hoofddoek in België kan antwoordt hij: “Het gaat er mij om dat die rechter of politieagent zijn taak op een correcte manier invult. Kijk naar de brandweer en in mindere mate naar de politie. Wat is daar nu de norm? Die diensten stralen heel wat machismo uit. Is dat de neutraliteit die we zoeken? Hoe comfortabel moet ik mij daarbij voelen? En die diensten dragen nota bene een uniform.”

Het belang van kledij

Yasmine Kherbache, gemeenteraadslid voor de SP.A in Antwerpen, wil niet geweten hebben dat haar partij van gedacht veranderd is onder druk van de PVDA en Groen. Toch was het burgemeester Patrick Janssens (SP.A) die het hoofddoekenverbod heeft ingevoerd.  Nu de SP.A in de oppositie zit zijn ze helemaal mee: “Een T-shirt met de slogan ‘Alle homo’s zijn minderwaardig’ is discriminerend. Een regenboog-T-shirt is dat niet. Tonen wie je bent of waarin je gelooft is nog wat anders dan iemand discrimineren met een slogan op je T-shirt,” zegt Kherbache op blz. 26. We horen het graag.

In een ander artikel wordt er op gewezen dat kledij nu eenmaal belangrijk is. Op bladzijde 38 schrijft Zizo-medewerkster  Annelies Leysen: “Binnen de holebi- en transgendergemeenschap is kledij niet alleen ontzettend belangrijk omdat we er een bepaalde uiting mee aan onze identiteit kunnen geven. Er is zelfs een zekere mode- en codetaal gegroeid binnen diverse subgroepen. Vaak wordt kledij gebruikt om te kunnen ontcijferen of die jongen waar je wel een ‘vibe’ bij voelt ook wel eens homo zou kunnen zijn.”

Wederzijds wantrouwen vergroten?

Yasmine Kherbache geeft ook de ‘vrijzinnigen‘ lik op stuk die zich in het neutraliteitsdebat eerder aansluiten bij de NVA en het Vlaams Belang dan bij de linkse partijen: “Een vrijzinnige die er moeite mee heeft dat we diversiteit tonen, heeft problemen met diversiteit. Terwijl dat wel een realiteit is. Kies je ervoor om mensen tegen elkaar op te zetten? Of om samen te leven en het wederzijdse vertrouwen te vergroten? Dat is de kernvraag. Ik wil de vrijzinnigen ervan overtuigen dat hun eigenheid niet wordt aangetast door het erkennen van de eigenheid van iemand anders.”

Geen dominant geloof meer

We leven niet meer in vorige eeuw, toen de katholieke kerk heer en meester was in België,” weet Kerbache: “Vroeger had je het gezag van de kerk en de sociale druk van het katholicisme als dominant geloof. Wie niet geloofde, behoorde tot een minderheid en voelde zich door de christelijke gemeenschap, die  toen dominant was, niet gerespecteerd. Daardoor had je geen vrijheid in de samenleving. Momenteel zijn er heel wat minderheden met verschillende identiteiten en religies. Het gaat niet meer op om te zeggen dat religie an sich fout is. In essentie gaat het diversiteitsdebat over zelfbeschikkingsrecht. Moslima’s moeten in alle vrijheid kunnen beslissen hoe ze hun geloof beleven. Een top down verbod is bevoogdend. Het is bedoeld om vrouwen te bevrijden, maar in feite duw je ze in een hoekje. Je legt immers je eigen visie en je eigen geloofsbeleving op.”

Opkomen voor gedeelde waarden

Ze zet Etienne Vermeersch op zijn plaats die beweerde: “Als je homo bent en je wordt bediend door iemand met een hoofddoek, dan weet je dat die persoon jou afschuwelijk vindt”. Ze antwoordt daarop:  “Hij wekt de indruk dat iemand die moslim is, of die holebi is, per definitie moeite heeft met een neutrale behandeling. Op die manier institutionaliseer je het wantrouwen en het vooroordeel. Je zou er veeleer naar moeten streven dat een moslima met een hoofddoek het opneemt voor holebi’s en transgenders. Dat is veel sterker. We moeten focussen op het opkomen voor gedeelde waarden, zoals de gelijkheid van man en vrouw en het niet-discrimineren op basis van seksuele geaardheid.”

“Onderschat de ambtenaren niet”

Ook Tom Van Den Borne pikt daarop in: “Het probleem is hier dat men automatisch uitgaat van het wantrouwen. Je weet toch niet hoe gelovig die persoon is? Je hebt bij gelovigen een heel gamma aan opvattingen en je mag er niet meteen vanuit gaan dat iemand met een religieus symbool tot de meest extreme strekking behoort. Mensen worden snel in vakjes gestopt, maar de realiteit is veel genuanceerder. De katholieke kerk is tegen het homohuwelijk. Als ik een ambtenaar voor mij heb die overduidelijk katholiek is, dan kan – en wil – ik niet inschatten hoe gelovig die is. En wie weet, misschien komt die ambtenaar wel uit een heel gelovig milieu, maar heeft hij geen enkel probleem met het homohuwelijk. Heel wat mensen zijn vertrouwd met de traditie van het christendom en met het gamma aan opvattingen dat daar leeft. Maar heel wat mensen vinden blijkbaar ook dat iemand met een keppeltje of een hoofddoek diezelfde genuanceerdheid niet kan hebben. Dat is heel bizar. Het simplificeren wordt ons voortdurend ingelepeld. En we willen dat ook nog eens toepassen op alle ambtenaren die nota bene werken binnen het waardenkader van de stad. Mensen die binnen dat waardenkader werken, hebben een veel genuanceerder mensbeeld dan je op het eerste zicht zou denken.”

NVA speelt in op angst

Schrijfster Saskia De Coster zegt dan weer op bladzijde 78: “Als je naar de ontwikkelingen kijkt in Vlaanderen, of in heel dit continent, zie je dat er een soort van angstpsychose ontstaat. Die evolutie wordt steeds duidelijker, en dat gevoel steeds sterker. En dan zijn er mensen, enkele boegbeelden, die daarop inspelen. (…) Ik wil niet aan NVA-bashing gaan doen, dat gebeurt al genoeg. maar sommige politici spinnen ongegeneerd garen door in te spelen op angsten van mensen en die zelfs aan te wakkeren.”

Vrijdag 28 juni was Het Roze Huis (RH)  uitgenodigd bij schepen van diversiteit en inburgering Liesbeth Homans op het schoon verdiep van het Antwerpse stadhuis.  Het is tien jaar geleden dat het huwelijk is opengesteld en dat mocht gevierd worden.  Ze kregen ook zakgeld mee naar huis.

Er werd met servetten gezwaaid  op de tonen van Les Lacs du Connemara en Homans (foto Kurt Drossaert) sprak de feestvierders vriendelijk maar kordaat toe  Ze verklaarde dat ze drie prioritaire doelgroepen heeft: Holebi/transgenders, gepensioneerden en mensen met een beperking. We zijn dus één van de knuffelminderheden van de NVA geworden. Tot nu kreeg het RH  jaarlijks 50.000 euro werkingsmiddelen voor haar ‘actieprestaties’ in het kader van de convenant met de stad. Die werkingsmiddelen worden verdubbeld tot 100.000 euro.

World Outgames krijgen meer

Eerder kregen de organisatoren van de Antwerp Pride al 15 000 euro.  De World Outgames (WOGA), die deze zomer in Antwerpen plaats vinden, ontvingen van de stad een bijdrage van 150.000 euro  ter betaling van een voorschot om de licentie aan GLISA (Gay and Lesbian International Sports Association de organisatie die ‘eigenaar’ is van de merknaam World Outgames) te kunnen betalen. De stad en de provincie stellen ook heel wat (sport)infrastructuur gratis ter beschikking.

Dat is een zeer goede investering. “Montreal heeft aan de spelen een economische return van 73 miljoen overgehouden, dankzij tienduizend deelnemers en honderdduizenden bezoekers.” zegt Davy Brocatus van WOGA  in Gazet van Antwerpen.  In het bestuursakkoord van de Antwerpse coalitie staat niet zomaar dat men wil investeren in  ‘nichemarkten zoals jongeren-, rugzak- en holebitoerisme.’  Het moet opbrengen. Dus zijn de World Outgames voor het stadsbestuur véél interessanter dan het Roze Huis.

Diamonds are forever

Als je bedenkt dat de stad Antwerpen 1,2 miljoen euro gaat investeren in camera’s in de diamantwijk dan krijg je al een beter idee van over ‘hoeveel’ geld het gaat. De toegekende bedragen zijn peanuts als je ze vergelijkt met wat voor de bescherming van de schitterende steentjes (en hun rijke eigenaars) wordt uitgetrokken. Diamonds are forever, zal Bart De Wever gedacht hebben. Zijn partijgenoot Jan Jambon is de zelfverklaarde voorzitter van De Diamantclub. De ondervoorzitters van De Diamantclub zijn CD&V-Kamerfractieleider Servais Verherstraeten (CD&V) en Kamerlid Willem-Frederik Schiltz (Open VLD). Niet toevallig politici uit partijen die de huidige coalitie in Antwerpen overeind houden.

Commercialisering…

Joris Luyckx schetst ‘onze nieuwe rol’ in de maatschappij als volgt:“Met de liberalisering van holebiseksualiteit is er, zoals met elke onderdrukte bevolkingsgroep die in het vaarwater van de markten komt, commercialisering opgetreden. De waarachtige emancipatiestrijd is verstomd door holebi’s te gebruiken als marketingproduct (steeds meer marketeers richten hun pijlen op de homomarkt), als doelgroep die geld opbrengt (homo’s hebben blijkbaar meer geld uit te geven en hebben blijkbaar meer nood zich te profileren) en als trendpeilers en -setters ( wat eerst bij holebi’s populair is, is dat nadien bij hetero’s).”

… en verarming

Deze medaille heeft ook een keerzijde. Holebi’s en transgenders zijn in verhouding vaker ziek (minderhedenstress, zelfmoord) en dus ook vaker arm. Dat is iets wat de marketingjongens en – meisjes uiteraard niet interesseert.  In de VS heeft men daar cijfers over. Na het corrigeren van bepaalde kenmerken die armoede mee veroorzaken (zwart, latino of werkloos zijn, geen hogere opleiding genoten hebben, jonger dan 50 zijn of kinderen hebben) stelde men vast dat lesbische koppels aanzienlijk (en homokoppels iets minder aanzienlijk)  meer kans lopen om in de armoede te belanden. Uit een studie van het Human Services Agency blijkt dat 29 procent van de dakloze bevolking in San Francisco holebi en/of transgender is. Nochtans behoort slechts 15,4 procent van de totale bevolking tot die groep. Er werd voor het eerst naar de seksuele oriëntatie van de daklozen gevraagd. Bijna 3 op 10 daklozen in San Francisco zijn LGBT. In New Yorkis de situatie niet beter.

Naar de Groenplaats

We kleuren Antwerpen sociaal, het Antwerpse platform van sociale middenveldorganisaties is bezorgd en voerde actie op de Groenplaats. Hun oproep: Bespaar niet op de ondersteuning van gezinnen in armoede.  In het platform zitten onder meer de vakbonden, de Free Clinic, Kras, Samenlevingsopbouw Antwerpen en het CAW.  650 sociale werkers, jeugdwerkers en sympathisanten stonden op woensdag 19 juni op de Groenplaats in Antwerpen. De stad wil 7 miljoen euro besparen bij een publiek dat het al niet breed heeft. In een open brief schrijft het middenveld:  “De mensen voor wie wij werken hebben al klappen gekregen door de financieel en economische crisis, en vaak al lang daarvoor. Als er nu bespaard wordt op hun sociale ondersteuning betalen zij twee keer de rekening die ze al niet konden betalen. De kloof in Antwerpen zal groeien, dat is voor niemand goed en voor velen een ramp.”

Homans dreigt

Het Roze Huis had daar moeten zijn maar schitterde door zijn afwezigheid.  Als ik via Facebook daarover uitleg  vraag aan Marcia Poelman antwoordt ze droogjes: “Het is ons bij mijn weten niet gevraagd.” Als ik haar confronteer met de kaalslag die Homans wil uitvoeren bij de organisaties waar het Roze Huis probeert mee te werken om de acceptatie van holebi- en transgenderseksualiteit schrijft ze:  “Indien besparingen ertoe zouden leiden dat ons thema binnen andere organisaties gemarginaliseerd wordt, dan betreur ik dat ten zeerste.” Sorry Marcia, maar dat is niet de taal van een activiste, maar van een functionaris.  Of zou Marcia de woorden van Homans ter harte genomen hebben die ze in Gazet Van Antwerpen las:  “Deze actie is de beste manier om te solliciteren naar besparingen. Dit heeft op mij een zeer averechts effect.”? Het was alvast een dreigement dat kon tellen.  Wat was er intussen besproken tussen Homans en het RH?  Het bestuur van het RH is – om het zacht uit te drukken – niet heel spraakzaam. Je moet al tot het kleine kringetje rond het bestuur behoren om te vernemen wat er allemaal met het stadsbestuur besproken wordt. Wat we zeker weten is dat iets meer dan een week na het protest op de Groenplaats (19 juni) het nieuws op 28 juni officieel werd bekend gemaakt dat het Roze  Huis als een van de weinigen méér geld krijgt van de stad. Wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is de roe. Het is duidelijk dat hier een spelletje ‘verdeel en heers‘ gespeeld is.

Wiens brood men eet…

Wie de beweging een beetje kent had de bui al zien hangen. Toen Bart De Wever de halve wereld tegen zich in het harnas joeg met zijn ‘geen roze T-shirts aan mijn loket’  vond men bij het Roze Huis dat er geen vuiltje aan de lucht was.  Sven Pichal deed de rel af als ‘een storm in een glas water.’  en  Leonie Nelissen wist: “Hij spreekt in deze kwestie als werkgever.” Mensen ontslaan omdat ze op hun werk met hoofddoek of regenboogtruitje verschijnen was plots geen probleem voor Leonie en Sven. Het was duidelijk de bedoeling om de NVA vooral niet tegen de haren in te strijken.

Homans plagieert De Winter

De NVA heeft ook geen principes als het over het (niet) besteden van geld gaat.  De avond waarop de besparingsstorm door de gemeenteraad gejaagd werd  zei Groen-gemeenteraadslid Meyrem Almaci vanuit het Antwerpse stadhuis: “De vorige gemeenteraad hebben wij hier in Antwerpen de World Outgames een toelage gegeven van 100.000 euro. Wij hebben dat met volle goesting gedaan. Burgemeester De Wever heeft toen Filip De Winter de mantel uitgeveegd omdat De Winter dat teveel gericht vond op één gemeenschap en ‘te apart’ en dus niet verantwoord. Dan heeft Bart De Wever zelf gezegd: ‘Wij ondersteunen emancipatorische projecten.’ Het is heel vreemd dat hij dit voor één deel van de diversiteit wel doet en voor anderen niet en dat men op dit moment hetzelfde argument als meneer De Winter gebruikt om bepaalde projecten die zich op één bevolkingsgroep richt geen geld meer te geven. Schepen Homans valt terug op dezelfde argumenten die De Winter had tegen de Outgames en die wij niet delen – als het over het geheel van het het sociaal middenveld gaat. Ik zeg ik dat de schepen zich vergist van gevecht. Ze zou beter het gevecht aangaan binnen haar college om meer middelen te krijgen voor het sociaal beleid gezien de gestegen armoedecijfers dan het gevecht aan te gaan met het middenveld en hen gewoon zonder boe of ba besparingen op te leggen.”

Homans commandeert

Homans heeft vrijdag blijkbaar ook gezegd dat het Roze Huis meer geld krijgt maar dat ze daarmee ‘de homofobie bij de allochtonen’ moeten bestrijden. Alsof het over een soort lentepoets gaat.  Homofobie is geen kwestie van ‘allochtonen’ alleen. Bovendien hebben de organisaties die met deze groepen werken flink wat minder werkingsmiddelen.  “Heel het interculturele middenveld krijgt klappen”, zegt directeur David De Vaal. “Veel zelforganisaties en projecten die op diversiteit werken verliezen middelen, soms zelfs alles.”Het gaat hier over moslims, asielzoekers en andere groepen waar het Roze Huis zo graag mee werkt. Dat gaat echter niet zonder de organisaties die deze groepen helpen daarbij te betrekken. De vraag zij nog de middelen zullen hebben om om dat soort projecten uit te voeren. Of gaat het Roze Huis dat geld bijpassen? De opslag die het Roze Huis krijgt zou wel eens een vergiftigd geschenk kunnen zijn.

Het kan anders

Nu ze de centen binnen hebben, kan het Roze Huis zich misschien eens bezinnen over welke houding ze in de toekomst zullen aannemen tegenover het stadsbestuur. Solidariteit met de rest van het middenveld zou een hele verfrissing zijn. Het Roze Huis mag geen zelfgenoegzaam eilandje worden waar men wèl verwacht dat andere minderheden in deze stad naar hen luisteren, maar die het zelf niet weet op te brengen om de sociale afbraakpolitiek die deze minderheden treft aan te klagen en solidair mee actie te voeren.  Het is nog niet te laat, maar het wordt wel tijd.

Een studiereisje naar Istanboel?

Een prachtig voorbeeld van hoe het wèl kan zagen we in Turkije. In het protest tegen president Erdogan. U kon op deze blog eerder  lezen dat de holebi’s en transgenders die deelnamen aan het protest  een zeer speciale band hebben opgebouwd met andere groepen deelnemers zoals moslims en voetbalsupporters. Twee groepen waarover steevast geklaagd wordt dat het zo moeilijk is om hen te bereiken? Het samen strijden voor democratie en mensenrechten helpt om muren te slopen tussen mensen.  Daarbovenop kwam nog eens de belofte van de actievoerders om mee te doen aan de manifestaties van holebi’s en transgenders. 

Taksim, Zegi, holebi’s, transgenders…

En ze hielden woord. De Transgender Pride (de transgenders komen daar al apart op straat)  van zondag 23 juni passeerde ook aan het beroemde Gezi park en werd daar toegejuicht: ‘Overal is Taksim, overal is verzet’, en het klassieke  ‘Dit is nog maar het begin, de strijd gaat voort,’ vele anderen riepen ook ‘Stop transfobie en holebi’s bestaan ook in Turkije’.  Een week later zag je gelijkaardige taferelen op de LGBT-pride. KAOS GL,  Turkijes belangrijkste LHBT-organisatie maakte melding van tienduizenden activisten die eerder actie hadden gevoerd rond Taksim. Dat dit een geweldige boost gaf aan de pride is duidelijk.  De organisatoren verklaarden: “In een maatschappij waar we geacht worden ziek, afwijkend en immoreel te zijn en door de autoriteiten als zondebok behandeld worden, hebben we heel duidelijk gemaakt dat we een stem van het verzet vormen.” Het samensmelten van mensen in verzet is een van de mooiste dingen die er bestaat. Het is een feest van zelfrespect en wederzijds respect.

Ik beëindigde mijn artikel over Zegi met de bedenking dat dit soort solidariteit helaas nog niet mogelijk is in een stad als Caïro waar de opstandigheid van het volk nog niet gedeeld wordt door de beweging van  holebi’s en transgenders. De omstandigheden laten het allicht niet toe. In België kan het wel. We hebben hier een uitgebouwde LHBT-beweging die sterk genoeg is om haar partners te kiezen. Maar je moet natuurlijk meer doen dan wachten tot je ‘gevraagd wordt’.  Een steviger ruggegraat en een open geest doen wonderen als men nog eens gaat proberen politieke spelletjes te spelen en het Roze Huis tegen de rest van het middenveld op te zetten.

Het zal er niet beter op worden

De Antwerpse koepelorganisatie heeft in Antwerpen een kans gemist maar er komen (helaas?) nog meer momenten waarop dit kan en moet. Na 2014 wordt 95% van de huidige middelen voor het middenveld overgeheveld van de Vlaamse naar de stedelijke overheid. Als de huidige beslissingen een voorafspiegeling zijn van de toekomst, dan is het interculturele Antwerpen en het samenleven van de meer dan 170 verschillende origines in gevaar.  Dat gaat dus over het publiek dat het RH wil bereiken.   Het is aan de holebi- en transgenderbeweging om haar positie fijn te stellen.  Gaan we braafjes blijven in de ijdele hoop zo weinig mogelijk klappen te krijgen, of gaan we mee in het verzet? Een huis kan niet op straat komen om actie te voeren. De bewoners van een huis wel.

Zaterdag organiseerde çavaria, de holebi- en transgenderkoepel van Vlaanderen en Brussel, ‘Opvallen en Rechtslaan’,een congres over homo- en transfoob geweld. Aan het congres namen meer dan 150 mensen deel. “De uitkomst van het congres is duidelijk”, zegt Yves Aerts, coördinator van çavaria, “wij eisen dat het interfederaal actieplan ter bestrijding van homofobe en transfobe discriminatie zo snel mogelijk wordt uitgevoerd.”

In de voormiddag lieten verschillende experts hun licht schijnen op homo- en transfobie. Een hoogtepunt was de emotionele getuigenis van Hassan Jarfi (foto), de vader van de vermoorde Ihsane Jarfi. Ook Naima Charkaoui van het Minderhedenforum nam het woord. In de namiddag waren er onder meer workshops van de Belgian Rainbow Cops, de vereniging van en voor holebi en transgender personeelsleden van de federale politie, Merhaba en Hollaback die een krijtactie rond straatintimidatie deden in de Brusselse straten.

‘Neem de wortel van het probleem weg’

Na het actieplan tegen homo- en transfoob geweld van begin dit jaar is er nu ook een actieplan dat focust op homofobe en transfobe discriminatie. “Het is zeer belangrijk dat dit tweede actieplan er kwam”, verklaart Jeroen Borghs (foto), de nieuwe woordvoerder van çavaria. “Het bestrijden van homofoob en transfoob geweld is belangrijk, maar daar stoppen neemt de wortel van het probleem niet weg. Daarvoor moeten we ruimer kijken en homofobe en transfobe discriminatie in het algemeen aanpakken”Dat is wat dit tweede actieplan poogt te doen.

 

Onderwijs en sensibilisering

Enerzijds focust het actieplan op het wegwerken van structureel discriminerende situaties door het aanpassen van wet- en regelgeving. Anderzijds is er ook aandacht voor het bestrijden van stereotypen en het verbreden van normen in de ruimere samenleving. “We zijn blij dat er in het actieplan aandacht gaat naar onderwijs en sensibilisering”, zegt Yves Aerts,“maar we hopen ook dat het niet bij een plan blijft. Nu is het tijd om de actieplannen uit te voeren.”

“We weten bijvoorbeeld dat de magistratuur en het openbaar ministerie zich niet altijd even goed bewust zijn van de specifieke situatie waarin slachtoffers van homo- en transfoob geweld zich bevinden”, zegt Jeroen Borghs. “Vaak is het moeilijk voor slachtoffers om aan te tonen dat zij effectief het slachtoffer waren van homofoob of transfoob geweld, of krijgen ze te horen dat het moeilijk is om daders voor zulke feiten te vervolgen. We hopen dan ook dat er snel extra training rond homo- en transfobie komt voor politie en magistraten.”

Weerbaarheid verhogen

Ook aan de slachtoffer kant is er ruimte voor verbetering. “Mensen die zich slecht voelen in hun vel worden sneller het slachtoffer van homo- en transfoob geweld”, aldus Yves Aerts. “Daarom dat we teleurgesteld zijn dat er niet meer aandacht is voor algemeen welzijn. Meer inzetten op antipestbeleid, suïcidepreventie en de strijd tegen vereenzaming maakt mensen meer weerbaar en kan homo-en transfoob geweld voorkomen.”

Wetgeving uitbreiden met transgenders

Tot slot vraagt çavaria ook dat de plannen om de antidiscriminatiewetgeving uit te breiden onmiddellijk worden uitgevoerd. “Het opnemen van genderidentiteit en genderexpressie in de antidiscriminatiewetgeving is een topprioriteit voor ons”, zegt Jeroen Borghs. “Ook dringen we aan bij onze politici om alle discriminatiewetgevingen gelijk te schakelen. Het snijdt geen hout dat er bvb andere procedures zijn voor racisme en homo- of transfobie.”

Uit het officiële verslag van dit congres (dat je hier kan lezen): “Yvan Brys, de man achter de immer kritische blog Holebiplus, publiceerde nog voor het congres een lijst van interessante sprekers. Hij contacteerde ook gegadigden om ze aan te moedigen tot deelname.”

Nog enkele foto’s van het congres.

Haroun at the Belgian Pride 2013

Dit artikel in het Nederlands

I met Haroun this spring during the annual general meeting of çavaria. He was there as a delegate for Why Me? We kept in touch via Facebook and I hope to meet him again at  the Human Rights Conference at the World Outgames. Meanwhile I did this interview with him. My Swahili is dreadful, fortunately he speaks english.

Tell me about yourself

I come from East Africa a state called Tanzania. I was born June 11, 1993. I took ma primary school in Zanaki and  secondary school in Biafra. I didn’t finish my lessons because ma family could not afford to pay the school fees. I interrupted my studies in 2010 and did not study until now.  About ma hobbies: Modeling I like most of all. I like to wear all kinds of clothing and choose different hairstyles. I hope to be Mister Belgium one day.  I  also like swimming, playing basketball. I am a gay top but I also can be bottom.

You came to Belgium as a refugee because homosexuality is forbidden in your country. What is the exact situation in Tanzania about this?

In Tanzania you can be imprisoned for 14 years when you get caught.  Tanzania is a very religious state. Islamic and christian religion are very powerful. They don’t accept LGBT and they see it as a taboo.  Many people get killed, others get arrested and punished in prison.

How is your situation now here?

Since I came to Belgium I feel so safe and happy because I am free. Not like in Tanzania where I used to hide my homosexuality for my family. There are no clubs for LGBT in my country. Here I can enjoy being with my friends.

I am really thankful and happy since February 14, 2013 when I asked for asylum. I have been helped with food, shelter and finance and medical care. I am happy to be in the procedure for asylum. During this process I have been called for the second interview on April 4 2013. The result was not good so I asked my lawyer to make appeal. Now I am waiting for the answer. I think I will make it and be accepted as a refugee in Belgium.

When I had my first interview I received a leaflet from Why Me and got to know the president of this organization, Alberick (on the right in the picture). I want to thank him for connecting me with other people with the same attitude: Birds with the same wings fly together. I am a member of  ‘Why Me’ now since the first meeting I went to in march 2013.

You sent me video about some discussions in the Tanzanian parliament. What was that about?

In June there was a debate in the parliament about homosexuality. One of the members, known as Wenje from the political party called Chadema was making a speech attacking that another political party, known als CUF is following the liberal view on homosexuality and promote same sex marriage and help LGBT to grant their rights and freedom. The members of parliament did not accept the view of the liberal party. A big debate started. The session was postponed.

Are you going to the Human Rights Conference during the World Out games? What do you expect from it?

Yeah, I will be there. I still have many things to learn. I will be happy to participate.

How can people here in Belgium help you?

I can use some cooperation, that is the best way to achieve my live.

Haroun op de Belgian Pride 2013

This article in English

Ik ontmoette Haroun dit voorjaar op de algemene vergadering van çavaria.  Hij was mee met de delegatie die Why Me vertegenwoordigde.  Verder contact verliep via Facebook, al hoop ik hem te ontmoeten op de mensenrechtenconferentie naar aanleiding van de World Outgames.  Intussen hem toch maar eens interviewen. Mijn kennis van het Swahili is 0,000, maar hij spreekt gelukkig wel Engels.

Vertel me eens wat meer over jezelf.

Ik kom uit het Oost-Afrikaanse land Tanzania. Ik werd geboren op 11 juni 1993. Ik heb lagere school gelopen in Zanaki en mijn middelbare school in Biafra. Die heb ik niet afgemaakt omdat mijn familie geen geld had om mijn schoolgeld te betalen. Ik onderbrak mijn studies in 2010 en heb sindsdien niet meer gestudeerd.  Mijn belangrijkste hobby is model zijn: ik hou ervan allerlei soorten kleren uit te proberen en mijn haar in verschillende stijlen te leggen. Ik hoop ooit Mister Belgium te worden. Ik doe ook aan zwemmen en basketbal. Ik ben homo, top maar kan ook bottom zijn.

Je kwam naar België als vluchteling omdat homoseksualiteit in je land verboden is. Hoe is de situatie precies in Tanzania?

In Tanzania kan je 14 jaar gevangenisstraf krijgen als je daarop betrapt wordt. Het is een zeer religieus land met zowel moslims als christenen. Homoseksualiteit wordt er niet geaccepteerd, het is er een taboe. Veel mensen worden gedood, gearresteerd en opgesloten in de gevangenis.

Hoe sta jij er nu voor?

Sinds ik in België ben voel ik mij gelukkig omdat ik vrij ben. Niet zoals in Tanzania waar ik mijn homoseksualiteit moest verstoppen voor mijn familie. In mijn land zijn er geen ontmoetingsplaatsen voor holebi’s en transgenders. Hier kan ik samen met vrienden plezier maken.  Ik ben dankbaar en gelukkig sedert mijn asielaanvraag op 14 februari. Ik kreeg eten, onderdak en medische zorgen. Ik ben blij dat ik in de procedure voor asiel zit. Intussen heb ik een tweede interview meegemaakt bij het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen, dat was op 4 april. Het resultaat was negatief en dus heeft mijn advocaat beroep aangetekend. Ik wacht nu op het antwoord daarop. Ik denk dat ik het haal en als vluchteling in België zal erkend worden.

Toen ik in Brussel was voor mijn eerste interview kreeg ik een foldertje van Why me. Ik leerde snel hun voorzitter Alberick (rechts op de foto) kennen. Ik ben hen dankbaar dat ze mij in contact brachten met andere mensen die in dezelfde situatie zitten. Vogels met dezelfde vleugels vliegen samen. Ik ben nu lid van Why Me sedert de eerste bijeenkomst in maart 2013.

Je stuurde me een een video door over een discussie in het parlement van Tanzania Waar ging dat precies over?

In juni was er een debat in het parlement over homoseksualiteit.  Wenje, één van de parlementsleden van de Chadema-partij hield een toespraak waarin hij de CUF, een meer liberale partij, aanviel. De CUF heeft een opener visie op homoseksualiteit en wil holebi’s en transgenders steunen. Dat stuitte op groot verzet van andere parlementsleden en leidde tot een verhitte discussie die uiteindelijk werd uitgesteld.

Ga je naar de mensenrechtenconferentie  tijdens de World Outgames? En wat verwacht je ervan?

Ja, ik zal er zijn. Ik heb nog veel te leren. Ik zal met plezier meedoen.

Hoe kunnen mensen hier jou helpen?

Ik zou graag nog met meer mensen samenwerken. Dat is de beste manier om mijn leven gestalte te geven.

In een interview met De Tijd en L’Echo verklaarde kardinaal Godfried Danneels. “Ik vind het een positieve evolutie dat staten vrij zijn het burgerlijk huwelijk voor homo’s open te stellen als ze dat willen”. Wat is er aan de hand?

Volgens Jeroen Moens, woordvoerder van het aartsbisdom, heeft ook aartsbisschop  Léonard geen enkel bezwaar tegen de wettelijke verbintenis tussen homo’s. “Maar hij wil het geen huwelijk noemen”, laat hij weten. Wat gevoelig ligt, is de term. Voor de kerk is het huwelijk namelijk enkel en alleen bedoeld voor een man en een vrouw, en niet voor twee mensen van hetzelfde geslacht. “Laat ons zeggen dat Monseigneur Léonard een homoverbintenis onderschrijft”, aldus Moens, zo lezen we in een bericht van persagentschap Belga.

Weinig reactie

Je zou denken: dat gaat voor een regen aan commentaren zorgen vanuit de LHBT-beweging. Maar dat viel tegen. Koepelorganisatie çavaria bleef muisstil en Jean Marie De Meester, die aartsbisschop Léonard juridisch het vuur aan de schenen legde omwille van zijn homofobe uitspraken vond het zelfs niet nodig om het artikel te delen op zijn facebookpagina. Zijn de strijders moegestreden? Of vinden ze het de moeite niet?

Zizo Online bracht het nieuws met dit commentaar: “De impact van Danneels’ uitspraken zijn moeilijk in te schatten, evenals of ze op veel bijval in Rome kunnen rekenen. Danneels liep ook in het verleden al enkele jaren vooruit. Maar het creëert toch een voorzichtige opening. De kerk wereldwijd is wel degelijk gekant tegen een burgerhuwelijk van mensen van hetzelfde geslacht. Of staat er toch langzaam maar zeker een kentering aan te komen? Zo liet aartsbisschop Piero Marini, door Benedictus XVI weggepromoveerd, zich onlangs ontvallen dat ‘het tijd is om relaties tussen personen van hetzelfde geslacht te erkennen omdat veel stellen er onder lijden dat hun burgerrechten niet worden erkend.” Je kan daar nog aan toevoegen dat ook de bisschoppenconferentie intussen een heel andere toon aanslaat dan we van Léonard gewend waren.

Een stroomversnelling? Of een storm in een glas wijwater? De recentste homofobe uitspraak van Léonard dateert van eind maart 2013. Toen  verkondigde hij in Le Soir dat homoseksuelen beter voor het celibaat en seksuele onthouding kiezen. Toen luidde het nog dat christenen moeten kiezen tussen een heteroseksuele relatie of celibatair leven. Vanwaar komt die plotse draai? Vermits ik niet in de goddelijke voorzienigheid of de Heilig Geest geloof zet ik een aantal mogelijke factoren op een rijtje.

Overal Strijd

Je zal maar tot paus verkozen worden en uit een van de landen komen waar het huwelijk in 2010  is opengesteld voor koppels van hetzelfde geslacht.  Dat overkwam de Argentijnse aartsbisschop Jorge Mario Bergoglio, momenteel verblijvend in Rome als Paus Franciscus. Hij had zich in zijn vaderland met hand en tand tegen die openstelling verzet met uitspraken als “Laten we niet naïef zijn, dit is niet slechts een politieke strijd, het is een poging Gods plan te vernietigen. Het is niet slechts een wet (een eenvoudig instrument), maar een poging van de vader van de leugen, die tracht de kinderen van God te verwarren en misleiden.”   Benieuwd of de uitspraak van zijn kardinaal Danneels hem zullen inspireren om hierop terug te komen.

Naar Frankrijk

In Frankrijk, één van de buurlanden van zowel België als Italië was de strijd voor de openstelling van het huwelijk volop aan het woeden toen Franciscus in maart 2013 verkozen werd. Een monsterverbond van katholieke gezagsdragers, extreem-rechtse groepjes, het Front National en de UMP van Sarkozy mobiliseerde honderdduizenden mensen tegen het wetsvoorstel van de Franse regering. Een alerte LHBT-beweging liet zich echter niet doen en reageerde. Ik was mee met een van de solidariteitsdelegaties (foto) vanuit België en ik kan je verzekeren dat het geen tamme bedoening was.

Homofobie blijft een rechts fenomeen

Extreem-rechts liet zich in deze beweging opmerken op een manier die we hier al een tijdje niet meer kennen met als trieste orgelpunt de moord op de 19-jarige Clément Méric (antifascistisch activist en homo, hier rechts op de foto tijdens een manifestatie tegen homofobie) door een bende skinheads op 5 juni. Toen was de opening van het huwelijk reeds gestemd. De tegenbeweging bestaat dus uit méér dan homofobie. David Paternotte maakte voor zijn doctoraat in de politieke wetenschappen een thesis over de openstelling van het burgerlijk huwelijk. In een interview met het PVDA-weekblad Solidair zegt hij:  “Sommige rechtse krachten hebben de kwestie duidelijk politiek gerecupereerd, zowel bij de UMP als bij extreem rechts, om hun troepen te mobiliseren. Voor de UMP is het een gouden kans om de rangen te sluiten, nu ze intern overhoop liggen over de opvolging van Sarkozy. Ze hebben zich daarop gestort om het ongenoegen te richten tegen de regering die dat dossier de eerste maanden slecht heeft aangepakt.” Alice Vande Voorde van Comac merkte op: “Men mag zich terecht afvragen wie er belang bij had dit debat zo lang te rekken. Er bestond immers geen twijfel over dat de volledige (overwegend linkse) regering deze wet wou doorvoeren.  Het getalm en het geschipper tussen steun aan het project en het in vraag stellen ervan was prominent aanwezig.  Was dit de bedoeling, zodat men het gebrek aan resultaten in andere dossiers en het gebrek aan ruggegraat van de regering kon verbergen?”

De vlek wordt groter

Getalm of niet, de wet is er door in Frankrijk.  Eerder werd dat gerealiseerd in  Nederland, Spanje, België, Noorwegen, Zweden, Denemarken, Portugal, IJsland, Uruguay, Argentinië, Canada en Zuid-Afrika. Mensen met hetzelfde geslacht mogen in bepaalde staten in de VS trouwen. Ook in Mexico-Stad, het Mexicaanse Quintana Roo en het Braziliaanse Alaqoas is het homohuwelijk geen probleem. Die landen vormen intussen al een flinke vlek op de wereldkaart ondanks de schrijnende en mensonterende toestanden in zeer veel landen waar LHBT-rechten nog niet gerealiseerd zijn.

Verzet in België

In België reageerde de LHBT-beweging nogal flauwtjes op de homofobie van de kerk. Maar er was wèl de poster ‘Onzin is besmettelijk’ van çavaria (in beide landstalen!) en de juridische stappen van advocaat Jean Marie De Meester van wie ik intussen volgende reactie kreeg: “De uitspraken van Leonard en Danneels kwamen natuurlijk volledig toevallig twee dagen nadat mijn klacht tegen hen voor de Kamer van Inbeschuldigingstelling van Antwerpen werd behandeld. Er werd door mij een prejudiciële vraag gesteld aangaande de toepassing van de non-discriminatiewet van 2007. De uitspraak wordt eind deze maand behandeld. Hoedanook verwelkom ik de gewijzigde standpunten van beiden. Ze tonen aan dat maatschappelijke en mogelijk gerechtelijke druk toch kunnen werken om religies te bewegen om hun standpunten over bijvoorbeeld homoseksualiteit en homohuwelijk bij te stellen. Indien Leonard zijn uitspraak herroept over het abnormaal zijn van holebi’s ben ik bereid mijn klacht in te trekken. Iedereen heeft namelijk recht op een tweede kans voor zover hij of zij inziet dat hij of zij fout was en tot inkeer komt.”  Jean Marie werd bij zijn actie ondersteund door meer dan honderd vrijwillig(st)ers van Immanent die met stickers en ballonnen voor de nodige animatie zorgden.  Ik heb naar in totaal 115 mensen en organisaties stickers en/of ballonnen verstuurd.

Zijn we tevreden?

We beginnen de resultaten te zien van al die strijd.  Jean Marie merkte al op dat er nog wel een en ander moet goedgemaakt worden. De uitspraken van Léonard over homo’s en mensen met hiv (de beruchte immanente gerechtigheid)  zijn nog niet vergeten. Voor vele gelovigen mag het wel iets méér zijn. Jan Beddeleem, activist bij WISH, de organisatie die vele contacten heeft met katholieken en moslims uit Afrika, doet opmerken:  “dat ze moeten spreken over het sacrament van het huwelijk in plaats van de civiele maatschappij de levieten te lezen dat ze ‘een nieuw woord’ moeten gebruiken.  De droom van Léonard over een kleine kerk met strikte geloofsvoorschriften waarin voor homokoppels geen mogelijkheid is om hun relatie bevestigd te zien is legitiem in een land als België. Daar vormen de  katholieke gelovigen een kleine minderheid als je ze telt  op basis van het naleven van de strikte geloofsvoorschriften.” Jan ziet een groot verschil met andere delen van de wereld: “Maar Europa is al lang niet meer het zwaartepunt als het over de levende kerk gaat, Léonard en Danneels hebben een morele verantwoordelijkheid om juist daar openheid voor homokoppels en voor seksuele diversiteit te promoten, maar daar staan ze ver af.” En dat is gevaarlijk, besluit Jan Beddeleem: “Terugplooien op concepten die enkel moreel verantwoord zijn in een gesloten minderheidskerk getuigt niet van een lange termijn visie. In vele landen is er buiten de geloofsgemeenschap geen veilige plek voor wie zijn seksuele geaardheid openlijk wil beleven conform zijn gevoelens, er wacht de meerderheid enkel marginalisering.”

In Afrika speelt de acceptatie door de gelovige gemeenschap nog een zeer belangrijke rol. Dat bleek nog op 7 april toen in het Zuid-Afrikaanse dorp KwaDukuza een zeer speciale plechtigheid plaats vond: het eerste huwelijk tussen twee mannen (Tshepo Modisane enThoba Sithole) volgens de traditionele Afrikaanse Zulutraditie.

Çavaria: grote stap vooruit

Koepelorganisatie çavaria is vooral tevreden. Woordvoerder Yves Aerts:  “Çavaria is vanzelfsprekend verheugd over het nieuwe standpunt van Danneels en Léonard. Vooral voor katholiek-gelovige holebi’s betekent dit een grote stap vooruit. Dat de katholieke Kerk dit geen ‘huwelijk’ wil noemen is haar zaak. Voor çavaria geldt er een scheiding van kerk en staat, en dus heeft de visie van deze kerkelijke verantwoordelijken haar rechten in het maatschappelijk debat, maar hebben we evenzeer het recht er een andere visie op na te houden.”

Debat gaat verder

Het zal nog veel tijd en boterhammen vergen eer we zover zijn. Het feit dat de katholieke kerk het ‘fenomeen‘ homoseksualiteit buiten de eigen religieuze sfeer wil houden is geen goede zaak voor heel wat holebi’s en transgenders die proberen hun geloof en hun seksualiteit te verzoenen en al dan niet vrijwillig in hun geloofsgemeenschap blijven.  Dat gaat zowel over christenen in Afrika als moslims in Europa en de Arabische wereld.  Toonaangevende figuren in de katholieke en de moslimwereld (zie het uitstekende artikel van Mehdi Hasan, die bevestigt dat homofobie in zijn gemeenschap hardnekkig is)  snijden het onderwerp aan en dat is een goede zaak voor het debat, zowel in de religieuze gemeenschappen als in de LHBT-beweging.

Léonard heeft toch nog problemen…

Commentaar van Yves Aerts: “En ik heb nog steeds problemen met enggeestige, immanent discriminerende, positie misbruikende prelaten. Waarom steeds uitsluiten en wijzen op verschillen, terwijl de kern van het katholicisme Liefde zou (moeten) zijn? Een houding en opinie die de meeste katholieken in Vlaanderen trouwens al lang innemen, ondanks Léonard en co.”

This article in English

Mehdi Hasan schrijft voor The New Statesman en is politiek directeur van The Huffington Post UK. Als moslim worstelt hij met het idee van homoseksualiteit, maar hij is tegen homofobie.

Het is het seizoen van de verontschuldigingen. In het bijzonder van onze fijnste academici die zich  bij bosjes verontschuldigen voor de publieke homofobe opmerkingen die ze maakten. Dr. Tim Winter, theoloog aan de universiteit van Cambridge en een van de toonaangevende moslimgeleerden maakte zijn excuses op 2 mei nadat beelden waren uitgezonden waarin hij homoseksualiteit de ‘ultieme inversie‘ en ‘onverklaarbare aberratie‘ noemde: “Het clipje op You Tube is minstens 15 jaar oud en het geeft op geen enkele manier mijn actuele mening weer. We hebben allemaal de voortvarendheid van de jeugd, en we evolueren allemaal.” Historicus en professor Niall Ferguson verontschuldigde zich ‘zonder voorbehoud‘ op 4 mei voor ‘stomme‘ en ‘ongevoelige‘ opmerkingen waarin hij beweerd had dat de economist John Maynard Keynes niet de moeite gedaan had om ‘op lange termijn‘ te denken omdat hij homo was en geen kinderen wilde.

Jeugdige voortvarendheid

Mag ik mijn niet-academische, niet-intellectuele stem toevoegen aan deze mix? Ik wil mijn eigen verontschuldigingen maken. Omdat ik ook een aantal behoorlijk ongepaste opmerkingen gaf in het verleden. Het zal U al dan niet verbazen dat ik als tiener ‘homo‘ als scheldwoord hanteerde. Ik was een van die wannabe-macho kereltjes. U zult allicht geschokt zijn te ontdekken dat ik ook als twintiger deze schandelijke praktijk verderzette en onheus kleinerende opmerkingen over homoseksualiteit bleef maken. We zijn nu 2013 en ik ben 33 jaar oud. Mijn eigen ‘jeugdige voortvarendheid‘ ligt, gelukkig, zij het met vertraging, achter mij.

Wat is er gebeurd?

Om te beginnen ben ik opgegroeid. Onverdraagzaamheid en het demoniseren van verschillen vormen het kenmerk van meestal onrijpe en kinderachtige geesten. Maar, om eerlijk te zijn, er gebeurde ook nog iets anders: ik kreeg een meer genuanceerd beeld van mijn islamitisch geloof en een beter inzicht in de moraal, de waarden en de capaciteit tot tolerantie ervan.

Voor we verder gaan geef ik U een beetje context mee. Enkele weken geleden werd ik zwaar aangevallen door een medegelovige nadat ik had gesuggereerd dat teveel moslims in dit land een ‘Joods probleem‘ hebben en dat we “het ongebreidelde antisemitisme in onze achtertuin vrolijk aan het negeren zijn.” Ik hoop maar dat ik bij deze krijsende en verontwaardigde figuren niet een gelijkaardig ontkenningsgedrag losmaak als ik zeg dat vele moslims ook een probleem hebben met homoseksuelen of tenminste met homoseksualiteit.  Feit is dat een Gallup-enquête in 2009 vaststelde dat Britse moslims een zero-tolerance tegenover homoseksualiteit hebben. “Geen enkele van de 500 Britse moslims die werden ondervraagd geloven dat homoseksuele handeling moreel aanvaardbaar zijn” schreef The Guardian dat jaar.

Verkeerde interpretatie van de Koran

Nog wat meer context. De orthodoxe islam, zoals de orthodoxe interpretatie van de andere Arabische godsdiensten, ziet homoseksualiteit als zondig en ziet het huwelijk als een exclusieve heteroseksuele verbintenis. Waarmee ik niet wil zeggen dat er geen discussie is over het onderwerp. In april schreef The Washington Post over Daayiee Abdullah die als de enige openlijke homoseksuele imam wordt beschouwd. De krant citeerde hem: “Ik ben kandidaat voor een huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht.” Intussen liet de moslimgeleerde Scott Siraj al-Haqq Kugle weten dat de begrippen ‘homo‘ en ‘lesbisch‘ niet voorkomen in de Koran. Kugle doceert islamitische studies aan de Emoryuniversiteit in de VS.  Volgens hem is een verkeerde interpretatie door ultra-conservatieve mullahs de oorzaak van de vijandigheid van de islam tegenover homoseksualiteit.

De Britse islamitische intellectueel en schrijver Ziauddin Sardar schreef in zijn boek ‘Reading the Quran’ (2011) dat er “absoluut geen bewijs bestaat dat de profeet ooit iemand zou hebben gestraft omwille van homoseksualiteit.” Sardar voegde er aan toe: “De demonisering van homoseksualiteit in de islamitische geschiedenis is grotendeels gebaseerd op gefabriceerde tradities en niet gemotiveerde vooroordelen die in de meeste islamitische gemeenschappen voorkwamen.” Hij citeert vers 31 van hoofdstuk 24 van de Koran, waarin we mannen “tegenkomen ‘die geen seksueel verlangen hebben bij de charmes van vrouwen.” Ik dien hier aan toe te voegen dat Abdullah, Kugle en Sardar tot een kleine minderheid behoren zoals ook de leden van homoseksuele moslimgroeperingen.  De meeste mainstream islamgeleerden beschouwen homoseksualiteit als een zware zonde. Ook zij die zich progressief en gematigd noemen zoals Imam Hamza Yusuf in de VS en Tariq Ramadan in Groot Brittannië.  De Koran veroordeelt uiteindelijk het volk van Lot omdat ze “mannen benaderen” (26:165) en “mannen begeren in plaats van vrouwen” (7:81). Zij omschrijven het huwelijk als de instelling die bestemd is voor personen van verschillend geslacht en dient voor de voortplanting.

En ik dan? Waar sta ik in deze?

Vier jaar lang wilde ik daarop niet antwoorden. Ik was bang als homofoob gelabeld te worden. Ik wou niet dat mijn homoseksuele vrienden en collega’s me zouden bekijken met angst, achterdocht of minachting. Laat ik duidelijk zijn: ja, ik ben een progressief die een seculiere samenleving verdedigt waarin je jouw geloof niet aan anderen opdringt en waar de overheid, hoe groot of klein ook, uit de slaapkamer moet blijven. Maar ik ben ook (tot blijvende teleurstelling van Richard Dawkins) een gelovige moslim. Het gevolg is dat ik worstel met het onderwerp homoseksualiteit. Als voorstander van secularisme ben ik bereid huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht te aanvaarden voor de burgerlijke stand.  Maar als gelovige moslim wil ik er op aandringen dat geen enkele moskee gedwongen wordt dit te doen als men dat daar niet wil.

Ahmadinejad en Taliban

Ik wil jou als homo niet discrimineren, kleineren, pesten, fysiek mishandelen of beledigen. Absoluut niet. Ik wil niet terug naar de donkere dagen waarin homomannen en lesbische vrouwen werden gecriminaliseerd en in de gevangenis gegooid. De tijd van Section 28 en wettelijk toegelaten discriminatie is voorbij. Ik  walg van de gewelddadige onderdrukking van homoseksuelen in de meerderheid van de moslimlanden. Ik krimp in mekaar als ik beelden zie van een hansworst als Mahmoud Ahmadinejad die beweert: “In Iran hebben we geen homoseksuelen… wij kennen dat verschijnsel niet.” Ik krijg buikpijn als ik lees hoe de Taliban in de late jaren negentig homo’s levend begroef om daarna een stenen muur op hen te laten instorten.

Het probleem blijft niet beperkt tot het Midden-Oosten en het zuiden van Azië. In maart verbijsterde een islamitische luisteraar de presentator van een radiostation in New York toen deze belde om live in de ether te verklaren dat homoseksuele Amerikanen moeten behandeld worden volgens de ‘sharia-wetgeving‘. Hier in Groot Brittannië kregen de islamitische parlementsleden die voor de openstellling van het huwelijk stemden – zoals Sadiq Khan – doodsbedreigingen en werden beschuldigd van afvalligheid door een handvol moslimextremisten. Vorig jaar lanceerden opgeblazen islamitische bendes in Oost-London een belachelijke sticker-campagne waarop ze een gebied uitriepen tot ‘Gay-free zone‘.

Respect en wederzijds begrip

Ik weet dat het moeilijk te geloven is maar de islam is geen religie van geweld, haat of onverdraagzaamheid. Dit ondanks de geweldige inspanningen van een minderheid van reactionairen en radicalen die anders spreken en handelen. Van de 114 hoofdstukken uit de Koran beginnen er 113 met de aankondiging dat Allah een god van barmhartigheid en mededogen is. De profeet Mohammed wordt beschouwd als ‘genadevol voor de hele schepping’. Die genade is op iedereen van toepassing, homo of hetero. Of zoals Tariq Ramadan het formuleerde: “Ik mag dan niet akkoord gaan met wat U doet omdat het niet in overeenstemming is met mijn geloof maar ik respecteer wie U bent.” Hij wijst er terecht op dat dit ‘een zaak van respect en wederzijds begrip’ is.

Homotiener in brand gestoken

Ik wil ook nog opmerken dat de moslims in Groot Brittannië tegenstanders zijn van het vervolgen van homoseksuelen.  Uit een onderzoek in 2011 van de denktank Demos bleek dat minder dan een op vier Britse moslims niet akkoord ging met de stelling: “Ik ben fier hoe Groot Brittannië homoseksuelen behandelt.” Er is veel reden tot fierheid, maar nog veel te doen. Homofobe agressie is wijdverbreid in onze scholen. Negen op tien homoseksuele of lesbische tieners heeft ervaring met homofobie op school. LHBT-tieners ondernemen drie keer meer zelfmoordpogingen dan hun heteroseksuele leeftijdsgenoten. Ondanks de recente en geringe terugval van ‘seksueel georiënteerde haatmisdrijven’ waren er in 2012 nog steeds 4.252 zulke misdrijven in Engeland en Wales waarvan vier op de vijf gepaard gingen met geweld. In maart werd een man in de gevangenis opgesloten omdat hij een homotiener gedood had door hem in brand te steken. De moordenaar kerfde homofobe beledigingen op het hoofd, de voorarm en de buik van de 18-jarige Steven Simpson.

Zij aan zij tegen fanatiekelingen

Vaste lezers weten dat ik veel van mijn tijd besteed aan het veroordelen van islamofobie: van de grove stereotiepen over moslims in de media, discriminatie van moslims op de werkvloer tot aanvallen op huizen, bedrijven en gebedsplaatsen van moslims.  De waarheid is dat islamofobie en homofobie heel veel gemeen hebben: volgens de homoseksuele journalist Patrick Strudwick zijn ze “minstens gedeeltelijk gevoed door angst. Angst voor het onbekende…” Moslims zijn net zoals LHBT het slachtoffer van deze angst – zeker als die zich vertaalt naar haatpraat of fysieke aanvallen. We moeten zij aan zij staan tegen de fanatiekelingen en handelaars in haat, of ze nu islamist zijn of extreem-rechts.  Eerder dan tegen elkaar in te gaan of ons tegen elkaar te laten opzetten. We dienen tegen elke prijs te  vermijden dat we elkaar demoniseren of stereotyperen. “De belangrijkste vraag die we als samenleving hebben” zegt een Moslimparlementair die anoniem wenst te blijven, “is hoe we verschillen overbruggen”.

Bedenk ook dat een negatieve houding tegenover homoseksualiteit  geen exclusief probleem van moslims is.  In 2010 bleek uit een Brits onderzoek dat 36 procent van de publieke opinie relaties tussen personen van hetzelfde geslacht ‘altijd‘ of ‘meestal fout‘ vond. Een moslimparlementariër die voor de openstelling van het huwelijk stemde vertelde me dat de meeste protestbrieven die hij ontving van evangelische christenen kwamen, niet van moslims. En het was uiteraard ook geen moslim die Steven Simpson doodde.

Broeders in de mensheid

Maar uiteindelijk heb ik dit stuk niet geschreven om de kloof tussen islam en homoseksualiteit te overbruggen. ik ben geen theoloog. Ik ben evenmin een politicus dus ik schrijf dit ook niet als reactie op het actuele parlementaire debat over de pro’s en contra’s van het huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht. Ik schrijf dit omdat ik in een maatschappij wil leven waarin alle minderheden – joden, moslims, homoseksuelen en anderen – beschermd worden tegen geweld en misbruik, demonisering en discriminatie. En omdat ik mij wens te verontschuldigen voor de pijn of aanvallen die ik mijn homoseksuele broeders en lesbische zusters mogelijk heb berokkend. En ja, wat onze meningsverschillen ook zijn – hetero of homo, gelovig of ongelovig, man of vrouw – we zijn allemaal broeders en zusters. Of zoals Ali ibn Abi Talib, de grote islamitische leider uit de zevende eeuw en schoonzoon van de profeet Mohammed ooit verklaarde: “Onthou dat er twee soorten mensen zijn: ofwel zijn ze je broeders in het geloof of jouw broeders in de mensheid.”

Mehdi Hasan – 20 mei 2013