Zanele Muholi: Liever sterven dan verstoppertje spelen

Zanele Muholi_001aDe Zuid-Afrikaanse fotografe wil de zwarte lesbiennes een bestaan geven door haar foto’s. Têtu sprak met haar naar aanleiding van enkele tentoonstellingen van haar werk in Frankrijk. Ze kreeg het onlangs aan de stok met de minister van cultuur.

Zanele Muholi is er van overtuigd dat een  grotere zichtbaarheid van homo’s en lesbiennes zal bijdragen tot hun emancipatie. Ze heeft de fotografie ontdekt als middel om dat te realiseren. “In het begin van deze eeuw is er heel wat veranderd voor holebi’s in mijn land” zegt ze: “We hebben meer rechten gekregen maar het is ook nodig om het beeld dat de mensen van ons hebben te veranderen. Ik probeer (zwarte) lesbische vrouwen te tonen in een positief daglicht.  Als we ons niet laten zien bestaan we niet.”

artwork_images_424354390_446078_zanele-muholiDe 38-jarige Zanele maakt foto’s van lesbische vrouwen, alleen of als koppel. Ze heeft ook enkele prachtige foto’s van mannenkoppels gemaakt. Een ontroerend verhaal waarin ze haar persoonlijkheid weet te leggen. Haar werk won reeds diverse prijzen waaronder die van de ‘Fondation Jean-Paul Blachère’ die hedendaagse Afrikaanse kunst promoot.

Onlangs reageerde Lulu Xingwana, de Zuid-Afrikaanse minister van Cultuur woedend op enkele foto’s van haar. Ze bestempelde ze als pornografisch. Zanele: “Ik denk dat de mensen die geschandaliseerd zijn door mijn werk mijn boodschap niet begrijpen. Ik laat de dingen zien zoals ze zijn, soms is dat cru. Maar het is niet mijn bedoeling te choqueren, ik wil met mijn beelden een dialoog creëren.” muholi_01dDe fotografe doet opmerken dat homofobie nog heel tastbaar is in Zuid-Afrika: “Door foto’s van zwarte homo’s en lesbiennes te tonen wil ik de gedachte verdrijven dat homoseksualiteit ‘on-afrikaans’ zou zijn. Ik wil laten zien dat lesbiennes houden van mekaar, de liefde bedrijven, tederheid kennen. Mijn foto’s gaan ook over thema’s zoals de collectieve verkrachtingen, bescherming tegen hiv binnen vrouwenrelaties… Ik doe aan visueel militantisme. Het is meer dan tijd dat men openlijk over deze dingen praat!”.

Zanele Muholi is actief in diverse LGBT- en vrouwenorganisaties. Ze geeft gratis lessen aan vrouwen die willen leren fotograferen en richtte ook een vrouwenvoetbalploeg op in Durban, haar geboortestad.

Lees ook: Pride in Kaapstad: Haat is niet Afrikaans!

Pride in Kaapstad: Haat is niet Afrikaans!


cap-town-gay-pride_01

Zaterdag namen enkele duizenden personen deel aan de Pride in Kaapstad. Een verademing vergeleken met de rest van Afrika. Ook de Zuid-Afrikaanse clerus stelt zich homovriendelijk op.

Kaapstad is de politieke hoofdstad van Zuid-Afrika. In 1994 werden holebirechten direct in de nieuwe grondwet ingeschreven. In 2006 kwam er een partnerregeling voor mensen van gelijk geslacht. Maar zoals in andere landen waar de wetten in die zin werden aangepast is ook de strijd daar nog niet gestreden. Discriminatie is er zeker nog, ook in Kaapstad. Een studie uit 2009 noteerde minstens 10 gevallen van collectieve verkrachting per week van lesbische vrouwen door mannen die hen op die manier beweerden te ‘genezen’. Het voorbije decennium werden ook 31 moorden op lesbische vrouwen genoteerd. Slechts in één moordzaak werd de dader veroordeeld.

Cape Town Pride001
Ook te zien in de Pride: een groepje acteurs van Bel Ami…

In de optocht veel aandacht voor de rest van Afrika. Solidariteitsboodschappen met de beweging in Oeganda en Malawi waren te zien. En ook deze slogans: “Ik ben als homo geboren, Jezus zegt: bemint uw naaste” en “Haat is niet Afrikaans”. Half februari hadden de Anglicaanse bisschoppen zich scherp afgezet  tegen de anti-homowetgeving in Oeganda. Aartsbisschop Makgoba: “Alhoewel er bij ons een brede waaier van theologische standpunten is over de menselijke seksualiteit, toch zien wij deze wetgeving als een grove schending van de mensenrechten. Daarom veroordelen we formeel dergelijke houding tegenover mensen.” De Zuid-Afrikaanse bisschoppen die dit standpunt steunen komen uit Anglicaanse kerken in Angola, Lesotho, Mozambique, Namibië, Zuid-Afrika, Swaziland, St Helena en Tristan da Cunha. Ze zijn eensgezind in hun standpunt: “Alle mensen zijn naar Gods beeld geschapen en moeten behandeld worden met respect voor hun menselijke waardigheid”.